AIS ve RTL-SDR ile Düşük Bütçeli AIS Alıcısı

AIS & Low-Budget RTL-SDR AIS Receiver — AIS'in temelleri, CPA/TCPA, RTL-SDR donanımı, anten ve kablo seçimi, AIS-catcher / rtl_ais yazılımları, OpenCPN'e UDP ile veri gönderme, kalibrasyon ve arıza giderme. RTL-SDR sadece alıcıdır.

AIS nedir?

Başlangıç · Beginner

AIS (Automatic Identification System), gemilerin kimlik, mevki, rota ve hız bilgilerini VHF bandında otomatik yayınladığı sistemdir. İki kanal kullanılır: AIS1 = 161,975 MHz (Ch 87B) ve AIS2 = 162,025 MHz (Ch 88B).

TipKim kullanırGüç / sıklık
Class ATicari gemiler (SOLAS), büyük tekneler12,5 W; seyirde hızına göre 2–10 sn'de bir mevki
Class B (CS)Yatlar, küçük tekneler2 W; tipik 30 sn'de bir; Class A'ya göre düşük öncelik
Class B (SO)Yatlar (daha yeni tip)5 W; daha sık ve güvenilir yayın
AtoNŞamandıra/fenerSeyir yardımcısı konumu (sanal veya gerçek)
SART / MOBAcil durum cihazıDenizde insan/can salı konumu

AIS VHF dalgasıyla gider; menzil anten yüksekliğine bağlıdır. Teknenizin direk tepesindeki antenle büyük gemileri genelde 15–30 nm'den, alçak Class B yatları daha kısa mesafeden alırsınız.

Ekranda ne görürsünüz?

Başlangıç · Beginner
MMSI – Maritime Mobile Service Identity9 haneli kimlik; ilk 3 hane ülke (MID), Türkiye 271
Gemi adı – Vessel name
Çağrı işareti – Call sign
IMO numarası – IMO numberTicari gemilerde kalıcı numara
Yere göre hız / rota – SOG / COG
Baş – HeadingGeminin burnu; COG'dan farklı olabilir
Seyir durumu – Navigational statusDemirli, seyirde, NUC, RAM vb.
En yakın geçiş mesafesi – CPA – Closest Point of Approach
En yakın geçişe kalan süre – TCPA – Time to CPA
CPA / TCPA örneği
   Gemi (tanker) 14 kn, 270°
        <=====[T]
               \
                \  rotalar uzatıldığında
                 \ en yakın nokta:
                  *  CPA = 0,3 nm
                 /   TCPA = 12 dk
                /
          [Siz] 5 kn, 000°

  CPA < 1 nm ve TCPA < 20 dk  => HEMEN değerlendir
  Kerteriz sabit + mesafe azalıyor => çatışma riski

CPA/TCPA iki teknenin rota ve hızının SABİT kalacağı varsayımıyla hesaplanır. Gemi veya siz rota değiştirdiğinizde değer anında değişir. Ayrıca AIS göndermeyen tekneleri (balıkçılar, küçük tekneler) asla göstermez — gözcülük şart.

RTL-SDR donanımı

Orta · Intermediate
ParçaÖneriNot
SDR dongleRTL-SDR Blog V3 veya V4TCXO'lu (frekans kararlı), ucuz. Genel 'TV dongle'lar kalibrasyon ister
AntenAyrı VHF deniz anteni (156–162 MHz) veya AIS anteniYükseklik = menzil. Kıç direği/pupa demiri bile çalışır ama direk tepesi en iyisi
Anten paylaşımıOnaylı aktif AIS/VHF splitterVHF ile aynı anteni güvenle paylaşmak için
Koaksiyel kabloUzun hatlarda RG8X veya LMR400Kısa (< 5 m) hatlarda RG58 kabul edilebilir
USB uzatmaKısa, kaliteli, ferritli; uzun mesafe için aktif USB uzatmaDongle'ı antene yakın, bilgisayarı içeride tutabilirsiniz
BilgisayarDizüstü veya Raspberry Pi 4/5Pi 7/24 çalışır ve az güç çeker
KonnektörlerDongle SMA; deniz antenleri genelde PL-259 (UHF)SMA–PL259/SO239 adaptörü gerekir
VHF VERİCİYE DOĞRUDAN BAĞLAMAYIN!

RTL-SDR'ı bir T-konnektör veya basit ayırıcı ile VHF telsizin anten hattına ASLA bağlamayın. Telsiz 25 W yayın yaptığında alıcı anında yanar; telsiz de zarar görebilir. Ya ayrı anten kullanın ya da VHF yayını sırasında alıcıyı koruyan onaylı AIS/VHF anten ayırıcı (splitter) kullanın.

Kablo~160 MHz'de kayıp (10 m başına, yaklaşık)Kullanım
RG58~1,7–2 dBKısa hatlar
RG8X~1,3–1,5 dBOrta hatlar, makul fiyat/esneklik
LMR400 / RG213 benzeri~0,5–0,7 dBDirek tepesi gibi uzun hatlar

Her 3 dB kayıp sinyalin yarısının kaybolması demektir. 15 m RG58 ile ~3 dB kaybedersiniz; bu da menzili belirgin düşürür. Değerler üreticiye göre değişir, kablo veri sayfasını kontrol edin.

Kurulum şemaları

Orta · Intermediate
Seçenek 1: Ayrı anten (en basit ve güvenli)
   [AIS/VHF anten - pupa direği]
             |
         koax (RG8X)
             |
       [PL259->SMA adaptör]
             |
       [RTL-SDR V3/V4]
             |
        USB (kısa)
             |
   [Dizüstü / Raspberry Pi]
     AIS-catcher --UDP 10110--> OpenCPN
Seçenek 2: Direk anteni paylaşımı (splitter ile)
        [Direk tepesi VHF anteni]
                  |
            koax (LMR400)
                  |
        +---------------------+
        |  AIS/VHF SPLITTER   |  (12 V besleme)
        |  (aktif, onaylı)    |
        +---------------------+
           |              |
        VHF portu      AIS/RX portu
           |              |
       [VHF telsiz]   [RTL-SDR] --USB--> [PC / Pi]
                                          |
                                   UDP 10110 -> OpenCPN
Seçenek 3: Raspberry Pi ile tablete WiFi
[Anten]-[RTL-SDR]-USB-[Raspberry Pi (OpenPlotter)]
                          |   AIS-catcher -> UDP 10110
                          |   USB GPS -> 4800
                          |   Signal K / OpenCPN
                          |
                      WiFi AP
                     /       \
              [Tablet]       [Telefon]
          (NMEA TCP/UDP)   (harita uygulaması)

Yazılım: AIS-catcher, rtl_ais

Orta · Intermediate
YazılımPlatformÖzellik
AIS-catcherWindows, Linux, macOS, Raspberry PiAynı anda iki AIS kanalı, iyi çözümleme, UDP/TCP çıkışı, dahili web arayüzü
rtl_aisLinux (Windows derlemeleri mevcut)Hafif, basit; varsayılan olarak NMEA'yı UDP 127.0.0.1:10110'a gönderir
SDR# (SDRSharp) + AIS çözücü (ör. AISMon eski bir araç)WindowsSes çıkışını sanal kablo ile çözücüye aktarma; daha zahmetli, eski yöntem
📻 AIS-catcher komut örnekleri
AIS-catcher -l # bağlı SDR cihazlarını listele
AIS-catcher -u 127.0.0.1 10110 # OpenCPN'e UDP gönder
AIS-catcher -v -u 127.0.0.1 10110 # ekrana da mesaj yaz (test)
AIS-catcher -p 2 -u 127.0.0.1 10110 # 2 ppm frekans düzeltmesi
AIS-catcher -h # tüm seçenekler (sürüme göre değişir)
📻 rtl_ais örnekleri
rtl_ais -n # NMEA'yı ekrana da yaz; UDP 127.0.0.1:10110
rtl_ais -p 1 -n # 1 ppm düzeltme
rtl_ais -h 192.168.1.20 -P 10110 # başka bir cihaza (tablet) gönder

Komut seçenekleri sürümler arasında değişebilir. İnternet varken programların yardım çıktısını (-h) bir metin dosyasına kaydedin.

Çıktı NMEA formatında !AIVDM cümleleridir. OpenCPN bunları doğrudan çözer: Options > Connections > Network, UDP, 127.0.0.1 (veya 0.0.0.0), port 10110.

PPM kalibrasyonu ve ince ayar

İleri · Advanced

Ucuz SDR'ların kristal hatası frekansı kaydırır; AIS dar bant olduğundan birkaç kHz kayma bile mesaj kaybına yol açar. RTL-SDR Blog V3/V4 gibi TCXO'lu modellerde hata genelde ~1 ppm ve çoğu zaman düzeltme gerekmez.

  1. rtl_test -p ile uzun süre (10+ dk) çalıştırıp ortalama ppm değerini okuyun (yaklaşık sonuç).
  2. Veya bilinen bir güçlü yayını (ör. VHF hava kanalı) SDR# / GQRX gibi programda görüp sapmayı ölçün.
  3. Değeri AIS-catcher (-p) veya rtl_ais (-p) parametresine verin.
  4. Mesaj sayısını karşılaştırın: doğru ppm'de mesaj/dakika artar.
  5. Dongle ısınınca değer değişebilir; birkaç değer deneyin.

Kazanç (gain): Otomatik kazanç bazen iyi çalışır; güçlü yakın vericilerin (liman, kendi VHF'iniz) olduğu yerde manuel orta kazanç daha az bozulma sağlar. Deneyerek mesaj sayısına bakın.

Arıza giderme

İleri · Advanced
● Hiç AIS hedefi yok
Olası neden
  • Anten bağlı değil/arızalı
  • Yanlış port
  • SDR tanınmıyor
  • Gerçekten çevrede gemi yok
Kontrol
  • AIS-catcher -v çıktısında mesaj var mı?
  • AIS-catcher -l cihazı görüyor mu?
  • OpenCPN NMEA debug penceresinde !AIVDM var mı?
Çözüm
  • Konnektörleri sıkın, su girmiş mi bakın
  • Port 10110'u iki tarafta eşleyin
  • Linux'ta DVB sürücüsünü kara listeye alın (RTL-SDR kurulum notları)
● Program mesaj alıyor ama OpenCPN'de görünmüyor
Olası neden
  • UDP adres/port uyuşmazlığı
  • Güvenlik duvarı
  • Bağlantı devre dışı
Kontrol
  • OpenCPN Connections'da bağlantı etkin mi?
  • Windows güvenlik duvarı OpenCPN'e izin veriyor mu?
Çözüm
  • Adresi 127.0.0.1 veya 0.0.0.0 yapın
  • Güvenlik duvarına izin ekleyin
  • OpenCPN'i yeniden başlatın
● Sadece çok yakın gemiler görünüyor
Olası neden
  • Alçak anten
  • Uzun ince koax kaybı
  • Yanlış ppm
  • Kötü konnektör
Kontrol
  • Kablo tipi ve uzunluğu
  • ppm değerleri ile mesaj sayısı
  • Anten SWR (varsa ölçer)
Çözüm
  • Anteni yükseltin
  • LMR400/RG8X'e geçin
  • ppm ayarı yapın
  • Konnektörleri yenileyin ve sızdırmaz bant sarın
● Bağlantı rastgele kopuyor
Olası neden
  • USB güç yetersizliği
  • Gevşek USB
  • Bilgisayar uyku modu
  • Isınma
Kontrol
  • Sistem günlüğünde USB kopma mesajı
  • Güç ayarları
Çözüm
  • Beslemeli USB hub kullanın
  • Kısa kaliteli kablo
  • USB güç tasarrufunu kapatın
  • Dongle'ı gölgede/havadar tutun
● VHF ile konuşunca alıcı bozuluyor / kayboluyor
Olası neden
  • Antenler çok yakın
  • Splitter yok veya arızalı
Kontrol
  • Antenler arası mesafe
  • Splitter LED/beslemesi
Çözüm
  • Antenleri dikey olarak ayırın
  • Onaylı splitter kullanın
  • Alıcı yanmışsa değiştirin

Sınırlama: Siz görünmüyorsunuz!

İleri · Advanced
Sadece alıcı

RTL-SDR AIS sistemi sadece ALIR. Gemiler sizi AIS ekranında görmez. Gece ve kötü görüşte küçük bir yelkenli büyük geminin köprüsünden neredeyse görünmezdir.

SeçenekGörünürlükBütçe
RTL-SDR alıcıYok (sadece siz görürsünüz)Çok düşük
AIS'li VHF (alıcı)YokOrta
Class B transponder (CS/SO)VAR — siz de yayın yaparsınızOrta (okyanus geçişi için en iyi yatırım)
Radar reflektörüRadarda daha görünürDüşük

Class B transponder kullanmak için teknenin MMSI numarası olması ve cihazın bu MMSI ile programlanması gerekir. Kendi kendine programlama kuralları ülkeye ve modele göre değişir.

✅ Gemiyle iletişim için
Referanslar
  • ITU-R M.1371 (AIS teknik karakteristikleri)
  • IMO AIS kullanım rehberi
  • AIS-catcher ve rtl_ais proje belgeleri
  • RTL-SDR Blog kurulum notları

Son gözden geçirme: 2026-10-01. Bu içerik eğitim amaçlıdır; resmi kılavuzlar, üretici el kitapları ve yerel kurallar önceliklidir.